ІРІ ҚАРА МАЛДЫҢ АУСЫЛ АУРУЫН ДИАГНОСТИКАЛАУ ЖӘНЕ АЛДЫН АЛУ
Кілт сөздер:
аусыл, ірі қара мал, эпизоотология, диагностика, алдын алу, вакцинация, ПТР-диагностика, ветеринариялық бақылауАңдатпа
Ірі қара малдың аусылы – мал шаруашылығы үшін аса қауіпті, жоғары контагиозды және экономикалық зиян келтіретін инфекциялық аурулардың бірі болып табылады. Бұл зерттеу 2024–2025 жылдары Абай облысының шаруашылықтарында жүргізіліп, аурудың эпизоотологиялық ерекшеліктерін, клиникалық ағымын, диагностикасын және алдын алу шараларын кешенді бағалауға бағытталды. Зерттеу барысында клиникалық бақылау, эпизоотологиялық талдау, серологиялық әдістер және полимераздық тізбекті реакция (ПТР) диагностикасы қолданылды. Нәтижелер көрсеткендей, жас малда ауру ауыр формада өтеді, ал ересектерде өнімділік айтарлықтай төмендейді. Ең жиі кездесетін клиникалық белгілер – ауыз қуысы мен аяқтарында жаралар, хромота, сүттің азаюы және жалпы әлсіздік. Эпизоотологиялық талдау мал қозғалысы, вакцинация, карантиндік шаралар, ветеринарлық бақылау және санитарлық-гигиеналық режимді ескере отырып жүргізілді. Вакцинация жылына екі рет жүргізілгенде ең тиімді болып шықты (90%). Карантиндік шаралар, тұрақты дезинфекция, жүйелі ветеринарлық бақылау және мал азығының сапасын бақылау қосымша қауіпсіздік қамтамасыз етті. Зерттеу нәтижелері аурудың ерте диагностикасы, алдын алу шараларын ұйымдастыру және эпизоотикалық жағдайды тұрақтандыруға практикалық қолдануға мүмкіндік береді, сонымен қатар мал шаруашылығының тұрақты дамуына ықпал етеді.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Журналдың редакциясы Қазақстан Республикасының авторлық құқық туралы заңын және тиісті халықаралық шарттарды басшылыққа алады. Авторлар өздерінің авторлық құқықтарын сақтайды және «Шәкәрім университетінің хабаршысы. «Тарих ғылымдары сериясы» журналына қолжазбаның алғашқы жариялану құқығығын береді. Автор журналға тиісті сілтеме жасаған жағдайда материалды кез келген тасымалдағышта және кез келген форматта көшіруге және таратуға құқылы. Оқырмандар мен пайдаланушылар жұмыстың авторы көрсетілген және осы журналға сілтеме берілген жағдайда материалды еркін көшіріп, тарата және қолдана алады. Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді. Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді.
Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
