ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ЖӘНЕ АБАЙ ОБЛЫСЫНДАҒЫ ҚОЙЛАР АРАСЫНДА АРАЛАС ИНВАЗИЯЛАРДЫҢ ТАРАЛУЫ
Кілт сөздер:
эймерия, эймериоз, Eimeria ovinoidalis, Strongyloides papillosus, стронгилоидоз, қой, аралас инвазия, паразитоценоз.Аңдатпа
Мақалада Қазақстан Республикасының Шығыс Қазақстан және Абай облыстарындағы қойлардың эймериялық, стронгилоидтық және аралас эймерия-стронгилоид инвазияларының түрлік құрамы, таралуы, жас және маусымдық динамикасы зерттелді. Зерттеу жұмыстары 2024–2026 жылдары жүргізілді. Барлығы 1800 қой, оның ішінде Шығыс Қазақстанда 1440 және Абай облысында 360 жануар зерттелді. Паразитологиялық зерттеулер толық гельминтологиялық ашу және тірі кезінде диагностикалау әдістерімен жүргізілді. Нәжіс сынамаларында эймерия ооцисталары мен гельминт жұмыртқалары анықталып, микроскопиялық зерттеу жүргізілді. Эймериялардың түрлік тиістілігі ооцисталардың, спороцисталардың және спорозоиттардың морфологиялық белгілері бойынша анықталды. Қойлардан эймериялардың жеті түрі: Eimeria ahsata, E. crandallis, E. faurei, E. intricata, E. ovina, E. ovinoidalis және E. parva, сондай-ақ нематодалардың бір түрі — Strongyloides papillosus анықталды. Шығыс Қазақстанда эймерия моноинвазиясы 441 қойдан (30,8%), стронгилоидтық инвазия 125 қойдан (8,7%), аралас эймерия-стронгилоид инвазиясы 388 жануардан (26,9%) анықталды. Абай облысында бұл көрсеткіштер тиісінше 33,6%, 13,1% және 25,0% құрады. Инвазия деңгейінің жануарлардың жасына, жыл мезгіліне және жайылымның географиялық аймағына байланысты екені анықталды. Эймериямен зақымданудың ең жоғары деңгейі бір жасқа дейінгі төлдерде, ал стронгилоидтық инвазия бір жастан асқан жануарларда жиі байқалды. Эймерия инвазиясының ең жоғары интенсивтілігі жаз мезгілінде тіркелді. Алынған нәтижелер паразитологиялық диагностиканы кешенді жүргізу және жануарлардың жасына әрі маусымдық ерекшеліктеріне негізделген профилактикалық шараларды әзірлеу қажеттілігін көрсетеді.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Журналдың редакциясы Қазақстан Республикасының авторлық құқық туралы заңын және тиісті халықаралық шарттарды басшылыққа алады. Авторлар өздерінің авторлық құқықтарын сақтайды және «Шәкәрім университетінің хабаршысы. «Тарих ғылымдары сериясы» журналына қолжазбаның алғашқы жариялану құқығығын береді. Автор журналға тиісті сілтеме жасаған жағдайда материалды кез келген тасымалдағышта және кез келген форматта көшіруге және таратуға құқылы. Оқырмандар мен пайдаланушылар жұмыстың авторы көрсетілген және осы журналға сілтеме берілген жағдайда материалды еркін көшіріп, тарата және қолдана алады. Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді. Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді.
Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
