БАЛ АРАСЫ ОТБАСЫЛАРЫНДАҒЫ ВАРРОАТОЗДЫ БАҚЫЛАУДЫҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗ ТӘСІЛДЕРІ
Кілт сөздер:
Apis mellifera; Varroa destructor; варроатоз; қымыздық қышқылы; термиялық өңдеу; зиянкестермен интеграцияланған күрес; акарицидтерге төзімділік; гигиеналық мінез-құлықАңдатпа
Эктопаразиттік кене Varroa destructor қоздыратын варроатоз бал арасы отбасылары үшін аса маңызды биологиялық қауіптердің бірі болып қала береді. Бұл шолудың мақсаты Varroa destructor-ды бақылаудың экологиялық қауіпсіз тәсілдерін жинақтау және оларды акарицидтік тиімділігі, экологиялық қауіпсіздігі, ара отбасыларының өнімділігіне әсері, практикалық қолданылуы және зиянкестермен интеграцияланған күрес жүйесінде пайдалануға жарамдылығы бойынша бағалау болды. 2021–2025 жылдар аралығында жарияланған еңбектер талданды, бұл ретте химиялық акарицидтерге, органикалық қышқылдарға, термиялық өңдеуге, биотехникалық әдістерге, акарицидтерге төзімділікке және Varroa-ға төзімді бал араларын селекциялауға арналған рецензияланған зерттеулерге басымдық берілді. Қарастырылған деректер амитраз негізіндегі химиялық препараттардың кенелер санын жылдам азайта алатынын көрсетеді, алайда оларды тұрақты қолдану өнімдерде қалдық заттардың жиналу қаупімен және акарицидтерге төзімділіктің қалыптасуымен шектеледі. Қымыздық қышқылы мен термиялық өңдеу ең теңгерімді нәтижелер көрсетті, өйткені олар кенелер санын едәуір азайтуды өнімнің ластану қаупінің төмендігімен және ара отбасылары өнімділігінің сақталуымен ұштастырады. Биотехникалық шаралар, соның ішінде еркек ара төлін алып тастау және төл өсіру циклін үзу, экологиялық тұрғыдан қауіпсіз болып табылады, алайда олар кеңірек бақылау бағдарламасының профилактикалық немесе қосымша компоненттері ретінде тиімдірек. Шолуда варроатозды тұрақты бақылау бір ғана өңдеу әдісіне емес, тұрақты мониторингті, инвазияның шекті деңгейіне негізделген шешім қабылдауды, экологиялық қауіпсіздеу өңдеу тәсілдерін, төзімділікті басқаруды және гигиеналық әрі өзін-өзі тазалау мінез-құлқы жақсарған бал арасы отбасыларын іріктеуді біріктіретін интеграцияланған күрес жүйесіне негізделуі тиіс деген қорытынды жасалды.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Журналдың редакциясы Қазақстан Республикасының авторлық құқық туралы заңын және тиісті халықаралық шарттарды басшылыққа алады. Авторлар өздерінің авторлық құқықтарын сақтайды және «Шәкәрім университетінің хабаршысы. «Тарих ғылымдары сериясы» журналына қолжазбаның алғашқы жариялану құқығығын береді. Автор журналға тиісті сілтеме жасаған жағдайда материалды кез келген тасымалдағышта және кез келген форматта көшіруге және таратуға құқылы. Оқырмандар мен пайдаланушылар жұмыстың авторы көрсетілген және осы журналға сілтеме берілген жағдайда материалды еркін көшіріп, тарата және қолдана алады. Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді. Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
Авторлық құқық мақала жазуға елеулі үлес қосқан әрбір бірлескен автордың адалдығы мен жауапкершілігін білдіреді.
Автор журналдың веб-сайтына тиісті сілтемені көрсеткен жағдайда өз басылымдарын институционалды немесе басқа қоймаларда сақтауға құқылы.
